CE İşareti Nedir, Hangi Ürünlerde Gereklidir?

CE İşareti Nedir, Hangi Ürünlerde Gereklidir?

Bir ürünün üzerinde CE işaretini görmek kolaydır.

Asıl soru şudur:

O işaret oraya hangi gerekçeyle konuldu?

Çünkü CE, ambalaja eklenen sıradan bir logo değildir. Avrupa Ekonomik Alanı'nda belirli ürün grupları için üreticinin, ürünün ilgili Avrupa Birliği mevzuatındaki gereklilikleri karşıladığını beyan ettiği bir uygunluk işaretidir.

Ve önemli bir ayrıntı:

Her ürün CE işareti taşımaz. Hatta CE kapsamına girmeyen bir ürüne CE işareti koymak da doğru değildir.

CE işareti aslında ne söylüyor?

CE işareti kabaca şu anlama gelir:

> “Bu ürün için hangi AB kurallarının geçerli olduğunu belirledim, gerekli uygunluk değerlendirmelerini yaptım ve ürünün bu gereklilikleri karşıladığının sorumluluğunu üstleniyorum.”

Bu nedenle CE;

• bir kalite ödülü değildir,
• ürünün Avrupa'da üretildiğini göstermez,
• ürünün piyasadaki en kaliteli ürün olduğunu göstermez,
• tek başına “bir kurum bu ürünü onayladı” anlamına gelmez.

CE esas olarak mevzuata uygunlukla ilgilidir.

Üstelik Avrupa Komisyonu açık biçimde CE işaretinin bir menşe işareti veya bir kamu otoritesinin ürün onayı olmadığını belirtmektedir.

Hangi ürünlerde CE gerekir?

CE işareti yalnızca, CE işaretini zorunlu kılan Avrupa Birliği uyum mevzuatının kapsamına giren ürünlerde kullanılır.

Örneğin ürünün özelliklerine bağlı olarak şu grupların önemli bir kısmında CE gerekliliğiyle karşılaşabilirsiniz:

• elektrikli ve elektronik ekipmanlar,
• makineler,
• oyuncaklar,
• kişisel koruyucu ekipmanlar,
• belirli basınçlı ekipmanlar,
• gaz yakan cihazlar,
• ölçüm cihazları,
• bazı tıbbi cihazlar,
• bazı yapı ürünleri,
• belirli radyo ekipmanları,
• dronlar ve bazı diğer düzenlenmiş ürün grupları.

Bu listeyi “bu kategorideyse kesin CE gerekir” şeklinde okumamak gerekir.

Çünkü ürünün tam olarak ne olduğu, teknik özellikleri, kullanım amacı ve hangi mevzuatın kapsamına girdiği değerlendirmeyi değiştirebilir. Avrupa Birliği de CE işaretinin yalnızca bunu öngören uyum mevzuatına tabi ürünlerde kullanılabileceğini açıkça belirtmektedir.

Basit bir örnek: “Elektrikli ürün, CE koyarız” yaklaşımı neden tehlikeli?

Bir masa lambası düşünün.

İlk bakışta oldukça basit bir ürün gibi görünebilir.

Ancak ürünün;

• çalışma gerilimi,
• elektriksel yapısı,
• elektronik bileşenleri,
• kablosuz haberleşme özelliği bulunup bulunmadığı,
• kullanım amacı,
• kullanılan malzemeler

gibi ayrıntıları hangi AB mevzuatlarının uygulanacağını değiştirebilir.

Dolayısıyla soru yalnızca:

“CE gerekiyor mu?”

değildir.

Asıl sorular şunlardır:

Hangi mevzuat uygulanıyor? Hangi gerekliliklerin karşılanması gerekiyor? Hangi testler veya değerlendirmeler gerekli? Hangi belgeler hazırlanmalı? Üçüncü taraf bir uygunluk değerlendirmesi gerekiyor mu?

Bir ürün aynı anda birden fazla AB düzenlemesinin kapsamına da girebilir. CE işareti kullanıldığında ürünün uygulanabilir bütün ilgili düzenlemelere uygun olması gerekir.

Peki CE'yi kim verir?

CE konusunda en sık karşılaşılan yanlışlardan biri budur.

Ortada her ürün için CE dağıtan tek bir “CE kurumu” yoktur.

Temel sorumluluk üreticidedir.

Üretici genel olarak;

1. ürüne uygulanacak mevzuatı belirler,
2. ürünün teknik gerekliliklerini tespit eder,
3. gerekli uygunluk değerlendirmesini gerçekleştirir,
4. teknik dokümantasyonu oluşturur,
5. gerekli olduğunda testleri ve diğer değerlendirmeleri yaptırır,
6. AB Uygunluk Beyanı'nı düzenler,
7. şartlar sağlandığında CE işaretini ürüne iliştirir.

Avrupa Komisyonu da uygunluk değerlendirmesinin yapılması, teknik dosyanın hazırlanması, AB Uygunluk Beyanı'nın düzenlenmesi ve CE işaretinin iliştirilmesinden üreticinin sorumlu olduğunu belirtmektedir.

Ama bazen bir Onaylanmış Kuruluş gerekir.

Burada işler biraz daha teknikleşir.

Bazı ürünlerde üreticinin kendi değerlendirmesi yeterli olabilirken, ilgili mevzuat ve uygunluk değerlendirme prosedürüne göre bazı durumlarda Notified Body — Onaylanmış Kuruluş sürece dahil olmak zorundadır.

Yani:

“CE için her zaman sertifika gerekir.” → Yanlış.

Ama:

“CE'yi üretici kendi koyuyor, dolayısıyla herhangi bir kuruma veya değerlendirmeye gerek yok.” → Bu da yanlış.

Doğru cevap ürüne ve uygulanabilir mevzuata bağlıdır.

CE logosu varsa ürün uygun mudur?

İşte ithalatçılar açısından en kritik noktalardan biri burada başlıyor.

Ürünün üzerinde CE logosunun bulunması, tek başına ürünün gerçekten uygun olduğunu kanıtlamaz.

CE işareti yanlış veya dayanaksız şekilde kullanılabilir.

Avrupa Komisyonu dahi CE işaretinin kötüye kullanılması veya taklit edilmesi nedeniyle, yalnızca işareti taşıyan bir ürünün güvenli olduğunun %100 garanti edilemeyeceğini belirtmektedir.

Dolayısıyla özellikle AB dışından ürün tedarik ediliyorsa yalnızca:

“CE var mı?”

diye sormak yeterli değildir.

Daha doğru soru:

“Bu CE'nin dayandığı uygunluk süreci nedir?”

olmalıdır.

Bir tedarikçi size “CE Certificate” gönderdi. İş bitti mi?

Hayır.

Bu belge önemli olabilir.

Ancak tek başına yeterli olduğunu varsaymak ciddi bir hata olabilir.

Ürüne bağlı olarak kontrol edilmesi gerekenler arasında;

• uygulanabilir AB mevzuatı,
• ürünün gerçek model ve varyantları,
• test raporları,
• teknik dokümantasyon,
• kullanılan standartlar,
• AB Uygunluk Beyanı,
• üretici bilgileri,
• gerekiyorsa Onaylanmış Kuruluş bilgileri,
• ürün ve ambalaj üzerindeki işaretlemeler,
• kullanım ve güvenlik bilgileri

bulunabilir.

Daha da önemlisi, tedarikçinin sunduğu belgenin sipariş ettiğiniz gerçek ürünle aynı ürüne ait olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Model numarasındaki küçük bir fark bile bazen önemli olabilir.

İthalatçının sorumluluğu nerede başlıyor?

Özellikle AB dışındaki bir üreticiden ürünü Avrupa pazarına getiren ithalatçı açısından:

“Üretici bana CE'li gönderdi, sorumluluk onun.”

düşüncesi güvenli değildir.

AB kurallarında ithalatçılara da yükümlülükler getirilmektedir.

İthalatçının, üreticinin gerekli adımları attığını; uygunluk değerlendirmesinin gerçekleştirildiğini ve gerekli belgelerin mevcut olduğunu kontrol etmesi gerekebilir. Avrupa Komisyonu ithalatçıların yalnızca AB mevzuatına uygun ürünleri piyasaya sunmalarını ve gerekli uygunluk belgelerinin bulunmasını doğrulamalarını açıkça beklemektedir.

Bazı düzenlemelerde bu yükümlülük çok açık şekilde tanımlanmıştır: ithalatçı, ürünü piyasaya arz etmeden önce uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını, teknik dokümantasyonun hazırlandığını, CE işaretinin bulunduğunu ve gerekli belgelerin ürüne eşlik ettiğini kontrol etmek zorundadır.

Bu nedenle CE konusu yalnızca üreticinin teknik departmanını ilgilendiren bir ayrıntı değildir.

İthalat kararının bir parçasıdır.

En sık yapılan 5 hata

1. “Üzerinde CE logosu var, tamamdır.”

Logo sonuçtur. Önemli olan logonun arkasındaki uygunluk sürecidir.

2. “Tedarikçi bir CE sertifikası gönderdi.”

Belgenin varlığı kadar hangi ürüne, hangi mevzuata ve hangi değerlendirmeye dayandığı önemlidir.

3. “Benzer ürünlerde CE var, bizim üründe de olmalı.”

Benzer görünen iki ürün teknik açıdan farklı mevzuata tabi olabilir.

4. “CE gereken bütün ürünlerde bir sertifika kuruluşu ürünü onaylar.”

Hayır. Bazı uygunluk değerlendirme yollarında üçüncü taraf gerekir; bazılarında gerekmez.

5. “CE istemeyen ürüne de koyarsak daha güvenilir görünür.”

Bu da doğru değildir. CE yalnızca kullanımını öngören ilgili AB mevzuatının kapsamındaki ürünlerde kullanılabilir.

---

CE süreci neden ürün siparişinden önce düşünülmeli?

En pahalı CE problemi genellikle bir logonun yanlış basılması değildir.

Asıl problem, uygunluk meselesinin ürün üretildikten sonra fark edilmesidir.

Binlerce adet ürün üretilmiş olabilir.

Ambalajlar basılmış olabilir.

Etiketler hazırlanmış olabilir.

Ürün yola çıkmış olabilir.

Sonra eksik bir test, yanlış bir teknik özellik, hatalı işaretleme veya yetersiz dokümantasyon fark edilir.

Bu noktada sorun artık yalnızca “bir belge hazırlamak” değildir.

Üründe değişiklik, yeniden test, yeniden etiketleme, ambalaj değişikliği, sevkiyat gecikmesi veya ürünün piyasaya arzının durması gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle uygunluk değerlendirmesini siparişin sonunda kontrol edilecek evrak işi olarak değil, ürün seçimi ve satın alma kararının başlangıcındaki teknik bir konu olarak görmek çok daha sağlıklıdır.

Kısa cevap

CE nedir? Belirli ürünlerin ilgili AB ürün mevvzuatına uygunluğunu gösteren, üreticinin sorumluluğunda kullanılan uygunluk işaretidir.

Her üründe gerekir mi? Hayır.

İstenilen ürüne CE konulabilir mi? Hayır.

Bir CE logosu görmek yeterli mi? Hayır.

Her zaman bir CE sertifikası gerekir mi? Hayır.

Bazı ürünlerde üçüncü taraf kuruluş gerekir mi? Evet.

İthalatçı tedarikçinin söylediğine güvenip geçebilir mi? Bu yaklaşım ciddi ticari ve uygunluk riski yaratabilir.

---

Sonuç

CE işareti dışarıdan bakıldığında iki harften ibarettir.

Arkasında ise ürün sınıflandırması, uygulanabilir mevzuat, teknik gereklilikler, uygunluk değerlendirmesi, testler, dokümantasyon ve tarafların hukuki sorumlulukları bulunabilir.

Bu yüzden doğru soru:

“Bu üründe CE logosu var mı?”

değil,

“Bu ürünün Avrupa pazarına uygunluğu gerçekten doğru şekilde değerlendirilmiş mi?”

olmalıdır.

Özellikle yeni bir ürün, yeni bir üretici veya yeni bir pazar söz konusuysa bu ayrım, sonradan çözülecek pahalı bir problemle daha ürün sipariş edilmeden yönetilmiş bir risk arasındaki farkı oluşturabilir.